Just seventeen

17 is ze, je bent smoorverliefd en ze gaat vanavond naar een band in de PX. Maar jij hebt geen kaartje of geen geld. Wat doe je dan?

Dit probleem heb ik vroeger maar al te vaak moeten oplossen.

Bij de Jozef was dat niet zo moeilijk. Het herentoilet was buiten gesitueerd en je klom dan over een muur en liep vanuit het toilet de Jozef binnen.

Er zijn in die tijd heel wat zondagse pakken gescheurd aan het prikkeldraad dat op die muur zat. In de Amvo kochten we één kaartje en gaven dat door aan de volgende door het wc-raampje. De Pius X ging om 8 uur op slot en je kwam er dan niet meer in. Een jongen uit de straat die mij voor de gesloten deur zag staan zei: kom maar mee ik weet wel een manier. Hij klom vóór mij het dak op en dan door een dakraam naar binnen. Zo kwam ik op het balkon boven de bar en kon ik via de trap achter de bar de zaal in.

Ik verklapte dit geheim eens aan m'n vrienden en we gingen met een man of 5 door het dakraam. Echter de deur onder aan de trap zat op slot en we moesten weer terug. Piet Slak, de wielrenner, gaf niet op en liet zich vanaf het balkon midden in de zaal vallen. Binnen 'n minuut was hij door 3 obers weer buiten gezet.

In 1963 speelde er een jonge band van buiten Volendam. Ze begonnen hun optreden met: One, two, three, fire,,, She was just seventeen. Het intro van “I Saw Her Standing There” van de Beatles. Wat een nummer om een optreden te beginnen. Een van de mooiste liedjes van McCartney en Lennon.

Het eerste nummer van hun eerste LP, het is hier nooit op single uitgebracht. Dit liedje is een mooi voorbeeld van de Merseybeat met extra handgeklap op de 2e en 4e tel. En hoe toepasselijk was de tekst? Dit liedje ging over ons: Een dansavond in Pius X, ik 18, zij 17 en allebei verliefd.

De kleine tamboer

De kamer waar ik ben geboren heeft een klein raam dat uitkijkt in de Bootsmansteeg.

In de Bootsmansteeg woonde één gezin. Boven zijn timmerloods woonde Thoom Veerman (Dekker) met zijn vrouw Aal Bootsman. Zij hadden 13 kinderen en een vaste werkmeid.

Zo uitzonderlijk was dat niet, want bij ons in de straat woonden nog 2 gezinnen met 13 kinderen. Uitzonderlijk was wel de muzikaliteit van het gezin van Thoom en Aal.

Echt te veel om op te noemen, de bands en muziekgezelschappen waar zij deel van hebben uitgemaakt en nog maken.

Zo zat Kees al jong in het tamboerkorps en leerde aan alle jongens in de straat de marsen van het korps, op zelfgemaakte trommels. Als zij dan door Volendam liepen te trommelen, kwamen de mensen in de deur staan. Die dachten dat het echte korps voorbij kwam.

Toen Jan Dekker, die nog jonger was, in het tamboerkorps wilde, kon hij dezelfde avond al meelopen. In één dag had hij alle marsen geleerd. Hij werd later drummer bij de Beatboys en is helaas op 18-jarige leeftijd overleden.

In 1958, het jaar dat de rock 'n roll doorbrak, werd er in Volendam gespaard voor de Mariakerk. Al wie 100 gulden schonk kreeg een vermelding in het goudenpalenboek.

Wij gingen op een kar door het dorp en al muziek makend haalden wij 100 gulden op voor de nieuwe kerk. Ik zat er als figurant bij met een gitaar in m'n handen. De muziek werd gemaakt door de broertjes Dekker: Evert, Thoom, Bep, Jan en Cor, 10 tot 15 jaar oud.

Wij heetten de "Rock and Roll Boys", er heeft zelfs een foto van in de krant gestaan. Thoom en Bep speelden trompet, o.a. "When the Saints". Maar ons topnummer was "Babyface", dat gezongen werd door Jan Dekker, zingen kon hij ook.

Dit nummer stamt uit 1920 en is van Whispering Jack Smith. Het werd door Little Richard in 1958 in een Rock and Roll-jasje uitgebracht en dat is de versie die Jan zong en hier te horen is.

Mijn eerste romance

Er zijn van die liedjes die herinneringen oproepen aan een gebeurtenis of een periode. Zoals een vakantie of kermis of een meisje waar je verliefd op was.

In de zomer van 1960 was het nummer "Handy Man" van Jimmy Jones een grote hit.
Dit nummer knalde wekenlang uit iedere jukebox. Bijna 15 was ik, en beleefde mijn eerste romance. Ik heb daar later een liedje over geschreven. Dit illustreert ook hoe belangrijk de jukebox was in onze jeugd.

Zondagmiddag, we stonden daar bij Foe de ijssalon.

Schuilend voor de regen, wachtend op de zon.
Klanken van de jukebox klonken door de open deur.
Steeds weer datzelfde liedje, een melodietje in mineur.

Come come com, come com com....

Op deze middag had ik lang gewacht, ik wist dat jij weer kwam.

Je kwam in ons dorp logeren, jij was mijn eerste vlam.
We stonden daar, we zwegen, wij alleen met ons twee.
En jij neuriede heel zachtjes dat wijsje met de jukebox mee.

Mmm mmm mm, mmm mm mm....

's Avonds laat toen we afscheid namen in het donker naast die ijssalon.

Toen was het alsof de wereld voor ons alleen bestond.
We stonden daar, we kusten, dat was voor ons de eerste keer.
Met op de achtergrond die jukebox, die bracht ons in de juiste sfeer.

Come come com, come com com....

Iedere keer als ik dit wijsje hoor, zie ik ons daar weer staan.

Dan beleef ik weer die uren, dat zal nooit overgaan.

Coverstory

 

Het cultureel centrum in het parkje tegenover de Amvo kon vroeger ook als muzieknis worden gebruikt. De voorkant kon helemaal open zodat er openluchtconcerten konden worden gehouden. Vanwege klagende buren tegen de geluidsoverlast is hier niet veel gebruik van gemaakt. Ik herinner me nog een optreden in 1962 van het Nederlandse popidool uit die tijd: Johnny Lion. Nederlandse artiesten zongen vrijwel altijd covers uit het buitenland. Johnny Lion en zijn band the Jumping Jewels deden dat ook. Zijn nieuwste single "Dear One" schalde uit de speakers en bracht Volendam in een blijde betovering. Zo te horen werd er geplaybackt, dat was in die tijd niet ongebruikelijk.

Dit concert werd blijkbaar gesponsord door Coca Cola, want iedere bezoeker kreeg een gratis colaatje. "Dear One" was een cover van Larry Finnegan uit New York die het zelf had geschreven. De oorspronkelijke plaat is hier nooit uitgebracht, dus wij kenden Larry Finnegan niet. De Jumping Jewels speelden ook instrumentale covers. Zij hebben één nummer 1 hit gehad met "Wheels" dat in 1961 tegelijk door drie verschillende bands in de top tien werd gespeeld. "Wheels" brengt me terug naar een eerder openluchtconcert op het Europaplein. Daar was de eerste elektrische gitaar in Volendam te horen. In een band die samengesteld was door Jan Buijs (spruit) speelde Jaap Mooyer uit de Kielstraat de sologitaar in het nummer Wheels. Daar speelden ook Arnold Muhren en Kees Veerman (poessie) als duo liedjes van de Everly Brothers en Elvis. Er werd ook een wedstrijd jive-dansen gehouden. Een van de deelnemende paren was de onlangs overleden aannemer Dick Buijs en Stieneke, beiden 16 jaar oud toen. Zij waren de besten maar winnaars werden Wim Runderkamp (van de groentenboer) en zijn huidige vrouw. Dat waren assistenten van de dansleraar Nick Sombroek (Cas) en die zat in de jury. Om een beetje van de sfeer te proeven kun je hier luisteren naar "Wheels" in de versie van The Jumping Jewels.

Scheurgitaar

 

Een lichte paniek brak uit onder de gitaristen, toen in 1965 “Satisfaction” van the Rolling Stones op de radio te horen was.

Dat intro, wat was dat voor instrument? Een saxofoon? Een kazoo? Hoe maakten ze dat geluid? En vooral: “Hoe komen wij eraan”?

Zonder dat magische geluid kon je dat nummer niet spelen.

The Beatboys met zanger/gitarist Harmen Veerman (poessie) deden mee aan een talentenjacht in Amsterdam Noord. De winnaar was een lokale band genaamd the Dogs die “Satisfaction” speelde met het originele geluid. Harmen beschuldigde the Dogs ervan, dat ze dat geluid op een bandrecorder afspeelden.

Kort daarna speelden the Beatboys op kermis in Edam in de Hof van Holland.

Ze hadden het geheim ontsluierd en speelden “Satisfaction” voor een dol publiek.

Keith Richards gebruikte een “Maestro Fuzztone”, een apparaatje dat het gitaargeluid vervormde. Dat apparaat was hier nog niet te krijgen.

Albert Sier van Piet de Robbert was een jongen die met elektronica knutselde en die had er zelf een gemaakt. Zo konden de Volendammer bands het gewilde geluid produceren.

De oorsprong van het vervormde geluid ligt bij een opname van Marty Robbins uit 1961.

De gitaarsolo van het nummer “Don't Worry” stond vervormd op de band vanwege een kapotte versterker. Ze vonden het wel mooi en lieten het zo. Vele gitaristen hebben daarna dat geluid proberen na te maken. Dat heeft uiteindelijk geleid tot een hele industrie van gitaarvervormers.

Hier kun je “Satisfaction” horen met vervorming. Dit is een van die opnames die achteraf stereo zijn gemaakt en alleen in Nederland uitgebracht.

                         The Beatboys op kermis in Edam in de Hof van Holland
                                    
 

Langharig tuig

De Beatles hadden nog geen lang haar, toen zij in 1963 hier bekend werden.

Zij hadden het wel in een pony naar voren gekamd.

In de kranten werd dat lang haar genoemd, om maar iets negatiefs te kunnen noemen.

Want hun muziek was natuurlijk helemaal niks in de ogen van de pers.

Als reactie lieten vele jonge popmuzikanten en hun fans het haar groeien.

Toen de Rolling Stones even later bekend werden, hadden die al een beetje langer haar.

Zij werden in de Nederlandse pers “de verschrikkelijke sneeuwmannen" genoemd.

Jongens met lang haar waren volgens de volwassenen, vrouwelijk, vies en werkschuw.

Je kon met lang haar immers niet werken. Dat vrouwen dat al eeuwen deden dat telde niet want mannen werkten en vrouwen rommelden maar wat aan, vond men.

De emancipatie van vrouwen kwam pas in de jaren zeventig goed op gang.

Wanneer je de eerste foto's van de Rolling Stones bekijkt, hebben ze steevast gewassen haren en nieuwe kleren.

Jongens werden van school gestuurd vanwege hun lange haar. Een kantoorbaantje of in een winkel kon je wel vergeten. In de bouw waren ze niet zo kleinzielig, dus de langharigen in Volendam waren meestal hardwerkende bouwvakkers.

Harmen Veerman (poesie), de zanger van de Leftside, liet ook zijn haar groeien.

Maar vanwege zijn krullenkop groeide dat vooral omhoog en opzij.

Een plaatselijke dameskapper wilde het wel proberen te ontkroezen.

Die gebruikte blijkbaar te veel of te sterk goedje, want na de behandeling braken bijna alle haren af op 2 cm lengte. Dat was een ramp voor een popzanger in die tijd.

Er was ook het verhaal van Henry Runderkamp, (Ennie Worst van het Winkeltje).

Zijn vader zou toen Henry sliep zijn haar hebben geknipt en als wraak heeft Henry toen de broekspijpen van pa z'n zondagse pak afgeknipt.

Of dit echt is gebeurd, ik weet het niet.

De eerste band met echt lang haar waren de Pretty Things. Zij hadden een grote hit met "Roadrunner". Dat ze wel wat konden kun je horen in het liedje "I Can Never Say".

Kamerbreed

 

Een van de revoluties van de jaren 60 was het kamerbreed tapijt.

Zeil met daarop losse vloerkleden en deurmatjes werden vervangen door vloerbedekking van muur tot muur. Onder de huisvrouwen was dat een tijd lang het gesprek van de dag.

Voor ons had kamerbreed nog een andere betekenis.

We hadden gehoord dat er in Amerika grammofoons waren die net klonken alsof je bij een concert zat. De muziek scheen van alle kanten te komen en ze noemden dat stereo.

We kenden dit effect van de cinemascope-films die af en toe in de bioscoop boven de Amvo te zien waren.

Je moest er wel stereoplaten voor aanschaffen en die waren alleen verkrijgbaar met klassieke muziek en jazz. Mijn broer Niek, die jazzliefhebber was, was een van de eersten in Volendam die een stereo-installatie bezat. Een ander was Klaas Mooijer, de oprichter van het Volendams Opera en Operette Gezelschap.

Jaap Vik, de vader van juwelier Piet Schilder, had in Duitsland een partij stereo-grammofoons op de kop kunnen tikken. Een grote koffergrammofoon met als deksel 2 losse speakers die je 2,5 meter uit elkaar kon zetten. Zo kon je, op de grond liggend midden tussen de speakers, de kamerbrede stereo-muziek ervaren.

Er was één minpunt, de snelheid van de draaitafel was niet helemaal constant zodat de muziek 'n beetje zweverig klonk.

Jan Cas Sombroek was net een platenwinkel begonnen op de hoek van de Meerzijde en de Edammerweg, naast Jaap Pannekeet. Hoe klein dat winkeltje was kun je nog zien aan de stoep waar die grote foto hangt.

De eerste stereo-lp van een popgroep die daar te koop was, was “Out Of Our Heads” van de Rolling Stones in 1964. Deze plaat was mono opgenomen op een 4-sporen deck en achteraf stereo gemaakt. Hoe die eerste kamerbrede popmuziek klonk, kun je horen in het nummer “Heart Of Stone”, dat toen alleen in Amerika was uitgebracht.